Të ndihesh “injorant” përballë një adoloshenti, Gjimnazistët kthejnë në modë fjalorin e pakuptueshëm

“-O Robo, ç’kemi. - Përgjigjet shoku - Më iku zari, isha me një tribale sot. Ia kthen tjetri- Oho, ti je Toç kukulle plako- po hë si vajti? -E hodha zarin por përfundova në rrugë boshe se I kishin ardhur hallat nga amerika. -Po ty si të eci.-iç, me një bundër sot”.

Përballë një bisede të tillë, çdo i rritur do ndihej “injorant” dhe sado të kruajë kokën e të hapë libra, nuk mund ta “gjente gjallë në botë” kuptimin e bisedës së fëmijës së tij të bërë në telefon. Kjo është gjuha e sotme e adoloshentëve të cilët preferojnë të merren vesh me njëri –tjetrit duke formuar e modeluar kode, që përdoren nga ata, e vetëm nga ata. Në kafe e ambiente shkolle, adoloshentët nuk përdorin më fjalë të përhershme, kuptimin e të cilave i dinë të gjithë. Por ata kanë gjetur një kod të përbashkët, që përdoret vetëm prej tyre. Nëse më të rriturit, do të dëgjojnë një bisedë të koduar kastile prej adoloshentëve të sotëm, nuk kanë për të marrë vesh asgjë. Aq më keq një prind. Fëmija e tij mund të “thurë plane” fare mirë në telefon para tyre, dhe ata të mos kuptojnë idenë e qartë të kësaj bisede.
Një fjalor I tillë, I hasuar kohët e fundit, kryesisht nëpër gjimnazet e Tiranës është kthyer në një ritual të pashmangshëm për të gjithë adoloshentët e kësaj moshe. Nëse dikush do të përdorë fjalë, të cilat janë hasur më parë, atëherë do të konsiderohet nga shokët si “toç kukulle”, “[përmirësoje fjalorin!]”, “çerr” etj, dhe ai nuk do të mund të siguronte një vend të mirë në hiearkinë e shoqërisë së tij. Ky zhargon fjalësh, në dukje banale, është kthyer tashmë në modë.

Zhargoni
Duket se askush nuk reagon përballë një fjale apo shprehje të adoloshentëve, pasi në të vërtetë nuk ua dinë kuptimin e tyre. Nëse një adoloshent do të thotë “bundër”, prindi nuk ka si ta kuptojë se I biri ka qenë me një femër të përdalë. Nëse thotë “mallisht”, sërish prindi nuk ia pret mendja se fëmija I tij merr drogë. Nëse adoloshenti do të thërrasë “teze” e ëma vetëm sa do të gëzohet duke menduar se I erdhi që larg e motra. Por në të vërtetë, kuptimi I saj përdoret për një femër të shëmtuar. Prindi nuk do të kuptojë as fjalorin e “masturbimit” i cili është koduar së fundmi prej adoloshentëve si “rrugë boshe”. Dhe bën vaki dhe të lemeriset, kur fëmija thotë se kam një “bombë”, por e ka fjalën për një cigare, puro e fortë. Më kot prindi do të mundohet të gjejë as “hallat nga amerika”, kur bëhet fjalë për periodat tek femrat, apo të gjejë kuptimin e “lekngrënëses bushtër” e cila përkthehet me numrin 141 të telefonisë celulare.

"Epo, çfarë e do atë or burrë, ai një copë karafil është!"... E dëgjuam këtë fjali, në një bisedë mes dy gjimnazistëve. I pyetëm se çfarë kuptimi kishte fjala "karafil"... Pasi na e shpjegoi, vetë ai që e tha, mësuam se dhe fjala "karafil" e kishte humbur kuptimin e saj të vërtetë.

Në zhargon, fjala "karafil" përdoret për meshkujt që shkojnë më partnere më të mëdha se vetja. Pyetëm dhe nga i kishte lindur ideja për të përdorur këtë fjalë në këtë kontekst dhe "autori" na shpjegoi se kishte një rimë mes fjalës pedofil dhe karafil. "Ndërsa pedofil përdorej për njerëzit që kryejnë marrëdhënie me fëmijë, mendova se do të ishte e përshtatshme të përdorja fjalën "karafil", për këta që shkojnë më partnere më të mëdha se vetja...",- shpjegoi ai duke qeshur.

Përveçse fjalëve në shqip, në zhargonin e gjimnazistëve zënë një pjesë të madhe dhe huazimet nga gjuhët e huaja. Kryesisht, ato nga italishtja, anglishtja, frëngjishtja dhe në nivel më të ulët nga greqishtja, apo turqishtja. Por, duhet theksuar që kohët e fundit, pjesë e zhargonit të tyre janë bërë dhe fjalë nga spanjishtja dhe kjo për shkak të telenovelave. "Kam fillu` me marr içik vesh nga spanjishtja dhe kur dum` të themi ndonjë gjë që nuk duhet ta dinë çunat e klasës, flasim gjysma spanjisht",- na tha një gjimnaziste e vitit të dytë.

Nëse dëgjoni në gjimnaze "Erdhi kuçedra" apo "Erdhi e madhja", në të vërtetë nuk bëhet fjalë për ndonjë figurë përrallë. Bëhet fjalë pikërisht për mësuesen. Mësuesja është epiqendra edhe e shumë sharjeve të tjera: " Të ndërrofsha fenë!" ose "Më pafsh tavanin e dhomës!", janë vetëm dy nga ndërdhëmbjet e nxënësve për mësuesen, pas një ndëshkimi...

***

Shkolla, duket qartë që është një vend që nuk u pëlqen. Hasëm shumë dëshmi, ku shkolla etiketohet si "bordellacion"... Drejtuesit e shkollave janë gjithashtu në shënjestër të kësaj harlisjeje të fjalorit: Drejtori quhet edhe "polic pa pagesë" ose "koka e kuçedrave", apo "bosi i letrave"... (kjo e fundit, sipas shpjegimeve, sepse nuk ka në kontroll asgjë tjetër, veç firmës dhe letrave). Klasa, njihet edhe si "këndi i lojërave" ose "kopshti me lule", por dhe si "loja luftash"... Prindërit shpesh quhen "tutori" ose "bebister"... "I them "tutor" se harrojnë që nuk jemi më të vegjël... 17-vjeç i ke thënë lamtumirë fëmijërisë dhe je mjaft i rritur për t'i marrë vendimet vetë,- na tha një "përdorues" 17-vjeçar i termit Tutor.

"Orgjia" (shoqnia) është një tjetër term interesant. Dhe këtu ta presin shkurt: "Orgji për shoqninë, sepse të dyja funksionojnë në grup dhe kanë më shumë se dy persona...".

Në "faqet e nxehta" të këtij fjalori spektakolar, gjejmë termat për të dashurin apo të dashurën.

"Burimi", "zjarmi" apo "bebushi i vogël". (Kjo e fundit, thuhet vetëm në rastet kur "ja vlen", d.m.th., kur të ka hyrë pak në zemër... "Nuk përkëdhelen të gjitha, se jo për të gjitha ndodh të ndihesh njëlloj",- na tregon një gjimnazist në vitin e tretë. Nga femrat dëgjohet shpesh "çuni", "zemra" dhe tendencë e kohëve të fundit, është dhe fjala e huazuar nga Kosova, "frajer"... Këto janë fjalët që përdorin gjimnazistet, për t'iu drejtuar të dashurit. Nga ana tjetër, nuk mungojnë në rrethin e gjimnazistëve dhe nga ata gjimnazistë që kanë lidhje me më shumë se një partner. Edhe atyre ua kanë ngjitur pullën: "Doganë më shumë kalime" dhe një tjetër "dyqani me listë". Për femrat që ata konsiderojnë si të përdala, përdoren fjalë si: "Kuti votimi"... Për djemtë me shumë partnere thuhet "bariu", "tren me shumë tunele" dhe "çezme me shumë burime...".

****

Nga vëzhgimi konstatuam se në shtëpi me prindërit, "nuk ka shans" të dëgjohen fjalët e zhargonit por, porsa dalin jashtë, gjimnazistët nuk kursehen. Mjafton të hysh në korridoret e njërës nga shkollat e mëdha të mesme të Tiranës dhe do të dëgjosh menjëherë, shprehje nga më të ndryshmet, që një person i jashtëm ka mundësi që as mos t'i kuptojë dot pa shpjegim...

Sapo futeshim te "Asim Vokshi" asistuam në një skenë të tillë: "...Hë mi kurve, e solle surratin? Kam gjys` ore që pres kulon tate k'tu...!". Me këto fjalë e priti shoqen e vet që po afrohej, një bashkëmoshatare e saj në pritje... Shoqja qeshi, i tha diçka zëulët dhe të kapura përkrahu, të dyja vajzat u drejtuan për jashtë shkollës.

Vetëm pak minuta më pas, "mbajtëm shënim" një tjetër shpërthim. Kësaj here, një vajzë që i qahej shoqes së vet për dikë, me sa kuptohej nga dialogu, një djalë: Vajza 1: "...Ai k... na shiste pordhë me atë sh.... që e pamë në lokal dje. Po, do më kërkojë ai mu`, do më kërkojë, po s'ka për të gjet p... si unë...!". Vajza 2: "...Po vari leshtë o yll, se s'ia vlen ai shkërdhata, që të hongsha synin unë ty! Mos u mërzit kot, se s'ia vlen o zemra ime...!".

***

Na duhet të vëmë në dukje, se në kundërshtim me vëzhgimet tona të tjera, kur për informacionet lidhur me drogën apo alkoolin gjimnazistët ishin shumë të rezervuar, në këtë vëzhgim për zhargonet, ata nuk tuteshin në fjalor, edhe kur ua bëmë të qartë që ishim duke regjistruar bisedat e tyre...

"Idiot, [përmirësoje fjalorin!], budallaqe, pederast, kurvë...", janë tashmë "përkëdheli" që nuk i bëjnë përshtypje askujt. Dialektizmat, fjalë të përziera shqip, anglisht, italisht, sipas rastit, përbëjnë bazën e "shpikjeve" të shumta dhe plot fantazi. Zhargoni, vërtet ekskluziv i gjimnazistëve, dallohet menjëherë që nga mënyra e përshëndetjes, si: "Ç'kemi tezoro!", "Ciao yll botë!", "Po ku je o rrusho!", "Bye, bye!", "Ho mi shtrige...!", "In boka lupo andej nga Brindezi!"... e, nga ana tjetër: "Shi, shi, kur bo kakërdhia dhe ajo vrromsja!", "Ta çaj farfallën", "Marmit-shpuar", etj.

Mare nga shekulli.

Boh.kjo eshte mbase vetem per tironsat,se ktej nga Vlora,thuhen gjerat si jane,flitet shqip shyqyr Zotit,dhe per prinderit ka akoma respekt,dhe nuk flas vetem per vete.Normale qe perdoren fjale qe nuk gjenden ne fjalor,por jo dhe aq shume.Pasaj varet nga shoqeria.Une personalisht me shoket e mi kam nje fjalor qe nuk e di asnje tjeter,por s'e bejme per te shit mend,me shume qe te mos kuptojne te tjeret dhe se mund te jete per te qeshur etj etj

"c'kemi?" "ca ben, si je mire?" hahaha

eeeeeeeeeeee mire flm

Adoleshenca: vitet kur nje person 1)zgjedh shoket/et e tij; 2)gjen/exploroh veten e tij si ne hobi ashtu edhe ne individualiet (karakter).

o kosti ca thu re pse ke kod ti me denisin tjeter hahahahaa u vdeksh ti thuj